Sosyal Bilimlerde Araştırma Aşamaları

0
84
görüntüleme

Sosyal Bilim Nedir?

Sosyal Bilimler, insanlar tarafından oluşturulmuş gerçeklere dayanmakta olup, insanların birbirleriyle ilişkilerini incelemekte ve insan davranışlarıyla  ilgilenen disiplinleri içermektedir. Sosyal Bilimlerin konusu, gruplar içinde oluşan insan etkinliği, amacı ise; beşeri anlayışın gelişmesidir.

Sosyal Bilimlerin Amacı

Sosyal Bilimlerin temel amacı birbirine bağımlı, global bir dünyada, kültürel farklılıkları olan demokratik bir toplumun vatandaşları olarak, kamu yararına bilgiye dayalı, mantıklı kararlar verebilme yeteneği geliştirmek için genç insanlara yardımcı olmaktır. Sosyal Bilimlerin değişimi ve sürekliliği inceliyor olması, bireyi toplumsallaştırma amacı güden eğitimde, Sosyal Bilimlerin etkin bir yer kazanmasına yol açmış ve eğitimin, hem bir sosyal bilim dalı hem de Sosyal Bilimlerin uygulama alanı durumuna gelmesi “Sosyal Bilgiler” kavramını meydana getirmiştir.

Sosyal Bilimin Dalları

1- İletişim bilimleri
2- Ekonomi
3- Eğitim bilimleri
4- Coğrafya (Beşeri, Ekonomik, Sosyal, Siyasi, Kültürel)
5- Tarih bilimleri (Tarih, Arkeoloji, Paleografi, Jeneoloji, Nümizmatik)
6- Uluslararası ilişkiler
7- Dil bilimi
8- Siyaset bilimi
9- Psikoloji
10- Müzikoloji
11- Filoloji
12- Hukuk
13- İşletme
14- Suç bilimi
15- Sanat Tarihi
16- Felsefe
17- Sosyoloji
18- Antropoloji (sosyal ve kültürel)
19- İnsan hakları
20- Etnoloji
21- Demografi
22- Teoloji

Sosyal Bilimde Araştırma Aşamaları

Sosyal bilim araştırmaları; planlama, gerçekleştirme ve raporlaştırma aşamalarından oluşmaktadır.

Sosyal Bilimde Araştırma Konusunun Belirlenmesi

Araştırma sürecinde ilk yapılması gereken, genel bir inceleme (kaynak taraması, uzmanlarla görüşme vb.) sonucunda bir konu saptamaktır. Araştırma konusu olarak ‘bilgisayarla öğretim’in seçildiğini varsayalım.

Sosyal Bilimde Problemin Ortaya Konması

Konu belirlendikten sonraki aşama, araştırma konusuyla ilgili olarak çözülmek istenen problemi, diğer bir deyişle, araştırma amacını ortaya koymaktır. Problem; kuramlardan, daha önceki araştırmaların bulgularından ve/veya kişisel gözlemlerden yola çıkarak oluşturulabilir. Örneğin, yukarıda belirtilen konuyla ilgili olarak, ‘Grupla bilgisayar öğretiminin etkililiğini belirleyen etmenler nelerdir?’ şeklinde bir problem ortaya konabilir. Problem ortaya konduktan sonra, bu problemin önemi de tartışılır. Problem, kuramsal açıdan ve/veya uygulama açısından önemli olmalıdır.

Sizce, yukarıda örnek olarak verilen problemin uygulama açısından önemi nedir?

Bir araştırma problemi belirlerken, her şeyden önce, problemin araştırılabilir özellikte olmasına dikkat edilmelidir. Araştırılabilirlik, problemin veri toplama ve analiz etme yoluyla incelenebilecek özellikte olmasıdır. İkinci olarak; problemin araştırmacının araştırma becerileri, kaynaklar, zaman vb. özelliklere uygun olmasına özen gösterilmelidir.

Sosyal Bilimde Konuyla İlişkili Kaynakların Taranması

Problem ortaya konduktan sonra, konuyla ilişkili kaynaklar taranır; elde edilen kuramsal bulgulara ve araştırma bulgularına dayalı bilgiler bir araya getirilerek kaynak taraması bölümü yazılır. Kaynaklar, problemle en az ilişkili olandan en çok ilişkili olana doğru, diğer bir deyişle, genelden özele doğru sıralanmalıdır.

Sosyal Bilimde Hipotezlerin Yazılması

Hipotezler, ortaya konan problemle ilişkili olarak yanıtı aranacak sorulardır.
‘Grupla bilgisayar öğretiminin verimli olabilmesi için grupta bulunması gereken en fazla öğrenci sayısı kaçtır?’ sorusu, yukarıdaki problemle ilişkili bir hipotezi denenceyi örneklemektedir. Sosyal bilim araştırmalarının amacı, hipotezleri kanıtlamak değildir; hipotezleri destekleyici bulgular elde etmektir.

Sosyal Bilimde Araştırma Yönteminin Belirlenmesi

Bu aşamada, (a) hangi araştırma modelinin benimseneceği (örneğin, deneysel), (b) hangi bireylerin ya da ortamların kullanılacağı (örneğin, Porsuk Lisesi’ndeki öğrenciler), (c) araştırma verilerinin nasıl toplanacağı (örneğin, bilgisayar testi), (d) araştırma verilerinin nasıl analiz edileceği (örneğin, istatistiksel analiz) belirlenir.

Sosyal Bilimde Süre ve Olanakların Belirlenmesi

Süre ve olanaklarla ilgili olarak, planlanan araştırmanın aşamalarının hangi tarihlerde tamamlanacağı ve hangi kaynakları (örneğin, canlı kaynak, parasal olanak, araç-gereç vb.) gerektirdiği belirlenir.

Sosyal Bilimde Araştırmanın Sonuçlandırılması

Araştırma planlanan şekilde gerçekleştirildikten sonra, araştırmanın verilerinin analizi sonucunda elde edilen bulgular yazılır ve bu bulguların yorumları yapılır.

Bilimsel araştırma sürecinin son aşamasında ise araştırma raporu hazırlanır. Sosyal bilim araştırmaları genellikle dört ana bölümden ve çeşitli alt bölümlerden oluşmaktadır. Son yıllarda en yaygın kullanılan raporlaştırma biçimi şöyledir:

I. GİRİŞ
Problem
Kaynak Taraması
Önem
Hipotezler

II. YÖNTEM
Evren ve Örneklem
Araştırma Modeli
Verilerin Toplanması ve Analizi

III. BULGULAR

IV. TARTIŞMA
Bulguların Yorumu
Sınırlılıklar
Öneriler

Bilimsel Araştırma Kaynakçalar

Nedir.Com

AÖF Sosyal Bilgiler Öğretmenliği

Bilimsel Araştırma

Bu yazıya oy vermek ister misiniz?
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...