Gıda katkı maddelerini bilinçli tüketin!

0
16
görüntüleme

Hisar Intercontinental Hospital Klinik Laboratuvarlar Bölüm Başkanı Prof. Dr. Bekir Sami Uyanık anlattı.

‘KULLANIMA İZİN VERİLEN MADDELER VAR’

Gıda katkı maddeleriyle ilgili çalışma, kural ve düzenlemeler uluslararası niteliktedir. Bu konuda, Dünya Sağlık Örgütü (WHO) ve Gıda Tarım Örgütü’nün (FAO) çalışmaları ile Uluslararası Gıda Kodeks Komisyonu (CAC) oluşturulmuştur. CAC’nin alt kuruluşu olan Gıda Katkı Maddeleri Eksper Komitesi; (JECFA- Joint Expert Commitee on Food Additives) gıda katkı maddeleri için öneri niteliğinde standartlar hazırlamaktadır.

Ülkemizde de Sağlık Bakanlığı’nın gıda katkı maddeleri yönetmeliğindeki tanımı şöyledir:

“Gıda katkı maddeleri, normal koşullarda tek başına tüketilmeyen veya gıda hammaddesi olarak kullanılmayan, tek başına besleyici değeri olan veya olmayan; seçilen teknoloji gereği kullanılan işlem veya imalat sırasında kalıntı veya türevleri mamul maddede bulunabilen, gıdanın üretilmesi, tasnifi, işlenmesi, hazırlanması, ambalajlanması, taşınması, depolanması sırasında; gıda maddesinin tat, koku, görünüş, yapı ve diğer niteliklerini korumak, düzeltmek amacıyla kullanılmasına izin verilen maddelerdir.”

İZİN VERİLEN ÖLÇÜLERDE KULLANILMALI

Son zamanlarda, yaşamımızın her alanında sağlığımıza etkilerinin tartışıldığı kimyasal maddelerden en çok gündemde olanları azo boyaları ve fitalatlardır. Azo boyaları, tekstil ve gıda sanayisinde yaygın olarak kullanılan boyalardır. Kimyasal olarak aromatik azo bileşikleri yapısında olan ve sentetik olarak elde edilen bu bileşikler, farklı kimyasal gruplar eklenmesiyle, kararlı parlak ve canlı çok çeşitli renkler oluştururlar.

Gıdalara renklendirici olarak ya da ışığın, havanın, sıcaklığın, nemin etkisiyle doğal renginin kaybını dengelemek amacıyla çok çeşitli renk maddeleri katılır. Azo boyaları su içinde iyi çözündüğünden, vücutta birikmez, karaciğerde parçalanarak, idrar yoluyla vücuttan dışarıya atılır. Azo boyası ile renklendirilen gıdaları tüketerek, azo boyası için geçerli doğrudan toksik düzeye ulaşılmaz. Ancak standartlara uygun özellikte olmayan bazı boyalar ve bunların bozulması ile oluşan ürünler toksik etkili olabilir.

Boyaların birçok bozulmuş ürünleri olduğundan, bunlar sonradan mutajenik ya da kanserojenik etki yaparlar. Bu nedenle, bazı boyaların gıda boyası olarak kullanılmasına artık izin verilmemektedir. Bazı gıda boyalarının, çocuklarda hiperaktiviteye sebep olduğu ya da hiperaktiviteyi artırdığı iddia edilmektedir. Hiperaktivite etkisi tartışmalı çalışmalar bulunmaktadır.

ALERJİYE SEBEP OLABİLİR

Farklı boya kombinasyonları (örneğin azo boyaları ve benzoik asit kombinasyonu) bulunduran besinleri tüketen çocuklarda bazı olumsuz etkileri olduğu da görülmüştür. Direkt etkiler yanında,  kullanılan bazı maddelerin ya da ilaçların yan etkilerinin ortaya çıkmasına neden olabilirler.

Örneğin, yiyecek ve içeceklere sarı renk vermek için katkı maddesi olarak kullanılan, bir azo boyası olan Tartrazin (E 102) bazı kişilerde alerjik reaksiyonları artırabilir. Yine son yıllarda meyve, sebze veya tohum ve baharatlardan elde edilen pigmentler, doğal gıda renkleri olarak kullanılması da teşvik edilmektedir. Renklendirici özellikleri ve saflıklarının belirlenmiş kriterlerde olması gerektiği gibi, gıdalara katılması gereken miktarlar titizlikle testten geçirilmelidir. Her ülke ilgili kuruluşları ile bunları kontrol altında tutmaya çalışmaktadır. View the original article here

Bu yazıya oy vermek ister misiniz?
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...