Polinezya halkı nerede ve nasıl yaşar.

0
232
görüntüleme
Polinezya halkı nerede ve nasıl yaşar.
Polinezyalılar esmer, uzun boylu, ince yüzlü, düz ya da kıvırcık saçlıdır. Bir kısım bilgin, Polinezyalılar beyaz ırktan , ötekilerse sarı ırktan sayar.

Polinezyalılar, Büyük Okyanus‘un güneyindeki birçok ada ve takım adada yaşarlar.

Polinezyalılar esmer, uzun boylu, ince yüzlü, düz ya da kıvırcık saçlıdır. Bir kısım bilgin, Polinezyalılar beyaz ırktan , ötekilerse sarı ırktan sayar.

Polinezyalıların anayurtları da bilinmez. Bazı bilginler, onların Asya’dan kanolar aracılığıyla binlerce mil yol alarak Polinezya’ya geldiklerini öne sürer. Başka bilginler ise Polinezyalıların Güney Amerika’lı olduklarını söylerler. Bu sonuncu görüşü benimseyenlerden Norveçli bilgin Thor Heyerdahl, savunduğu tezi kanıtlamaya karar verdi ve bil sal yaptırdı. Kon-Tiki adını verdiği bu salla, Amerika kıtasıyla Polinezya adaları arasındaki denizi aştı ve Polinezyalıların da aynı şeyi yaptıklarını öne sürdü.

Polinezyalılar, eskiden balıkçılık, patates ve hindistancevizi yetiştiriciliğiyle geçinirlerdi. Evleri bitki dallarından ya da tahtadandı. Avrupalıların Polinezya’ya gelmesinden sonra halkın yaşayışı değişti ve Polinezyalılar Avrupalılar gibi yaşamaya başladılar.

Yeni Zelanda’da oturan Maoriler de Polinezyalıların soyundandır. Maoriler XII. ve XIV.yy’da Yeni Zelanda’ya yerleşmişlerdir.

Maoriler eskiden savaşçı bir halktı. Özellikle Yeni Zelanda’yı sömürgeleştirmeye çalışan İngilizler‘e karşı yaptıkları kahramanca savaşlar çok ünlüdür. Ama bugün Maoriler, barışçı bir siyaset gütmekte, çiftçilik, çabanlık ve el sanatlarıyla geçimlerini sağlamaktadır. Maorilerin nüfusu 160 bin civarındadır.

Polinezya tarihi

Polinezya, Büyük Okyanus’taki üç büyük ada öbeğinden birine (diğer ikisi Melanezya ve Mikronezya dır) verilen ad.

Hawaii, Easter Adası (her ikisi de Polinezya Adaları öbeğindendir) ve Yeni Zelanda arasındaki üçgen biçiminde alana dağılmış olan Polinezya Adaları’nın yüzölçümü 294.000 km²’dir (yayıldıkları deniz alanı 39.000.000 km²). 

Büyük bölümü yanardağ kökenli dağlık adalar ile alçak mercan adalarından oluşan Polinezya öbeğine bağlı başlıca ada toplulukları arasında Samoa Adaları, Tonga Adaları ve Fransız Polinezyası’nı (Tahiti ve Cemiyet Adaları dahil) oluşturan adalar sayılabilir. Polinezyalıların başlıca gelir kaynakları balıkçılık ve tarımdır.

Polinezya mitolojisi

Zaman: 30.000 yıl önce- İS, 1200. Mekân: Pasifik

“Bilebildiğimiz kadarıyla Proes ya da Pahee’s adını verdikleri bu teknelerle, bu insanlar, bu denizlerde adadan adaya yüzlerce mil dolaşmaktadırlar, Güneş gündüzün, Ay ve yıldızlar da gecelen pusula işlevini görmektedir.” (KAPTAN JAMES COOK, 1769) Kaptan Samuel Wallis, HMS Dolphin gemisiyle 1766 da yoğun bir sabah sisi içinde Tahiti adasına yaklaşmaktaydı. Sis dağılınca gemisinin uzun boylu, “sağlam yapılı” savaşçılarla dolu düzinelerce kanoyla çevrili olduğunu gördü.

Tahiti çok geçmeden Avrupa’da, uzak bir tropik cennet olarak tanındı. Burada kadınlar güzeldi, yoksulluk diye bir şey yoktu, insanlar soylu vahşi türünün en üstün örnekleriydi. Ancak daha aklı başında bir gözlemci olan Kaptan James Cook adayı 1769da ziyaret ettiğinde, o günden beri bilim adamlarım şaşkına çeviren bir soruyu ortaya attı: Tahitililer bu ıssız yurtlarına nereden gelmişlerdi?

Yalnızca basit kanoları olan ve metali bilmeyen bu insanlar, açık okyanusları nasıl aşıp da Büyük Okyanus’un en uzak adalarına yerleşmişlerdi?

Cook’un, Polinezyalılar’ın daha batıdan geldiklerinden kuşkusu yoktu. Âdeta bir kâhin gibi şöyle yazıyordu: “Onları ada ada izleyerek, Doğu Hint Adaları’ndan geldiklerini saptayabiliriz.” Büyük İngiliz denizcisi Tupaia adında bir yerel kanocu ile konuşarak kendisine kaptanların çok uzaktaki ıssız adalara nasıl gittiklerini sordu. Tupaia pusula olarak güneşi ve yıldızları nasıl kullandıklarını anlattı.

Cook, PoImezyalılar’ın yüzlerce mil alize rüzgârları altında gidebilmelerine şaşınca Tupaia batı rüzgârlarının Kasım’dan Ocak ayına kadar estiklerini ve kanoların o aylar içinde rüzgâr yönünde gayet hızlı yol aldıklarını söyledi. Tupaia, zihninde Polinezya’nın görüntüsünü taşıyordu. Adaları, her birine kaç günde gidileceğini ve yönlerini sıralayınca Cook bunları kabataslak bir haritaya yerleştirdi.

Çağdaş bilim adamları, Tupaia’nın kuzeydoğuda Markiz Adaları, doğuda Tuamotus, güneyde Austral (Tubai) ve güneybatıda Cook Adalarıyla sınırlı bir alanı tanımlayabildiğine inanmaktadırlar.

Batıdaki Fiji ve Samoa adaları bile adamın aklındaydı ki, bu Avustralya ya da Birleşik Devletler kadar bir bölgenin akılda tutulan haritası demekti.

Kaptan James Cook, Yeni Zelanda’ya giderken, Polinezya yöntemlerini izleyebilmek için Tupaia’yı da kendisiyle birlikte gelmeye ikna etti. Ama ne yazık ki, Endeavour Güneydoğu Asya’dayken Tupaia hastalanıp öldü. Uzun mesafeli yolculukların başladığı Polinezya’da, Raiatea Adasında Tuputaputia’da restore edilmiş eski bir marae (tapınak).

 

Bu yazıya oy vermek ister misiniz?
1 Star2 Stars3 Stars4 Stars5 Stars
Loading...