Beykoz Kasrı

Beykoz Kasrı ya da Mecidiye Kasrı, İstanbul’un Beykoz ilçesinde yer alan tarihî bir kasırdır. Yalıköy semtinde Hünkâr İskelesi olarak anılan alanın güneyinde yer alır. Mısır Hıdivlerinden Kavalalı Mehmet Ali Paşa tarafından dönemin Osmanlı padişahı Abdülmecit’e armağan edilmek üzere yaptırılmıştır. Kasrın mimarları Osmanlı döneminde pek çok saray yapısının projesine imza atan Balyan ailesinden Nigoğos ve Sarkis Balyan’dır. Kasrın yapımına 1855 yılında başlandıysa da ancak 11 yıl sonra, 1866 yılında bitirilebilmiştir. 1861 yılında Abdülmecit veremden öldüğü için, kasır yeni tahta geçen Abdülaziz’e armağan edilmiştir. Kasıra ait 200 dönümlük geniş bir koru bulunmaktadır. Manolya, çam ve ıhlamur ağaçlarının görüldüğü koru bir tepecik üstünde bulunmaktadır.

Tarihi boyunca çeşitli amaçlarla kullanılan kasır, 20. yüzyılda Dârüleytam (Çocuk Esirgeme Kurumu) olarak kullanılmıştır. Daha sonra trahom hastalığında uzmanlaşmış bir hastane burada hizmet vermiştir. Bir süre göçmenlerin barınmasına tahsis edilmiş, daha sonra ordunun kullanımına sunulmuştur. 1953 yılında Sağlık Bakanlığı’na geçmiş, yapı onarılarak klinik olarak kullanılmıştır. 1963 yılında Beykoz Prevantoryum’una ev sahipliği yapmış, 1997’de boşaltılana değin Beykoz Çocuk Göğüs Hastalıkları Hastanesi olarak kullanılmıştır.

Beykoz Kasrı Boğaziçi’nde kâgir ve Neo-Klasik üslupta yapılan ilk yapıdır. Dış cephesinde kullanılan taşlar İtalya’dan getirilmiştir. Taşla birlikte mermer de kullanılmıştır. Dörtgen planlı, iki katlıdır. Kat ortalarında birer sofa, sofa çevrelerinde odalar yer almaktadır. Katlararası yükseklik 8 metredir. Deniz ve kara tarafındaki cephelerde dikdörtgen planlı geniş balkonlar görülmektedir. Kasırın bahçesinde, dolambaçlı bir yolla ulaşılan grotto (yapay mağara) bulunmaktadır. Mağara içinde kubbeli iki küçük oda vardır. Oda duvarları istiridye kabukları ile kaplanarak süslenmiştir.

Boşaltıldıktan sonra atıl duruma düşen kasır, bakımsızlık nedeniyle büyük zarar görmüş, korusundaki ağaçlar bakımsızlık nedeniyle kısmen tahrip olmuştur. Kasır ve 200 dönümlük korusu, 2006 yılında İstanbul Büyükşehir Belediyesi’ne devredilmiştir.

Beykoz Kasrı
Bu yazıyı değerlendirin..

Fikrinizi belirtmek ister misiniz?