Nobel Kimya Ödülü 1901-2010

Nobel Kimya Ödülü sahipleri (İsveççe: Nobelpriset i kemi) kimyanın çeşitli dallarından bilim insanlarına İsveç Kraliyet Bilimler Akademisi tarafından her yıl takdim edilir.

Nobel Kimya Ödülü ilk kez 1901 yılında verilmiş, bu ödülü Hollanda’dan Jacobus Henricus van ‘t Hoff kazanmıştır. Her ödül sahibi, bir madalya, bir diploma ve miktarı yıllara göre değişen nakit para ile ödüllendirilir. 1901 yılında, van ‘t Hoff 150.782 İsveç kronu almıştır, ki bu Aralık 2007 tarihinde 7.731.004 İsveç kronuna eşdeğerdir. 2008 yılında, bu ödüle Osamu Shimomura, Martin Chalfie ve Roger Y. Tsien nail görülmüş ve 10.000.000 İsveç kronu ile ödüllendirilmişlerdir. Ödül töreni; geleneksel olarak Stokholm’da, Nobel’in ölüm yıldönümü olan 10 Aralık tarihinde yapılmaktadır.

Yirmi beşten fazla kişi organik kimya alanındaki katkıları için Nobel Kimya Ödülü’ne layık görülmüştür ki, bu sayı diğer tüm diğer kimya dallarından daha fazladır. Nobel Kimya Ödülü’nü kazanan iki Alman’ın, Richard Kuhn (1938) ve Adolf Butenandt (1939), kendi hükümetleri tarafından ödülü kabul etmelerine izin verilmemiştir. Sonradan madalya ve diplomaları teslim edilmiş, fakat paraları verilmemiştir. 1958 ve 1980 yıllarında Nobel Kimya Ödülü’ne layık görülen Frederick Sanger, bu ödülü iki kez kazanan tek kişidir. Nobel Ödülü’nü iki kez kazanan diğer kişiler şunlardır: Marie Curie (1903’te fizik, 1911’de kimya) ve Linus Carl Pauling (1954’te kimya, 1962’de barış). Bugüne kadar dört kadın Nobel Kimya Ödülü’nü kazanmıştır: Marie Curie (1911), Irène Joliot-Curie (1935), Dorothy Crowfoot Hodgkin (1964) ve Ada E. Yonath (2009).2008 yılına geldiğimizde Nobel Kimya Ödülü 102 defa verilmiş ve toplamda 156 kişi bu ödülü kazanmıştır. Ayrıca sekiz defa Nobel Kimya Ödülü verilmemiştir.

1901 Jacobus H. van ‘t Hoff
1902 Emil Fischer
1903 Svante Arrhenius
1904 Sir William Ramsay
1905 Adolf von Baeyer
1906 Henri Moissan
1907 Eduard Buchner
1908 Ernest Rutherford
1909 Wilhelm Ostwald
1910 Otto Wallach
1911 Maria Sklodowska-Curie
1912 Victor Grignard, Paul Sabatier
1913 Alfred Werner
1914 Theodore William Richards
1915 Richard Willstätter
1916 Ödül bu sene kimseye verilmemiş, para da ödül özel havuzuna aktarılmıştır
1917 Ödül bu sene kimseye verilmemiş, para da ödül özel havuzuna aktarılmıştır
1918 Fritz Haber
1919 Ödül bu sene kimseye verilmemiş, para da ödül özel havuzuna aktarılmıştır
1920 Walther Nernst
1921 Frederick Soddy
1922 Francis W. Aston
1923 Fritz Pregl
1924 Ödül bu sene kimseye verilmemiş, para da ödül özel havuzuna aktarılmıştır
1925 Richard Zsigmondy
1926 The Svedberg
1927 Heinrich Wieland
1928 Adolf Windaus
1929 Arthur Harden, Hans von Euler-Chelpin
1930 Hans Fischer
1931 Carl Bosch, Friedrich Bergius
1932 Irving Langmuir
1933 Ödül bu sene kimseye verilmemiş, para da ana havuza ve ödül özel havuzuna aktarılmıştır
1934 Harold C. Urey
1935 Frédéric Joliot-Curie, Irène Joliot-Curie
1936 Peter Debye
1937 Norman Haworth, Paul Karrer
1938 Richard Kuhn
1939 Adolf Butenandt, Leopold Ruzicka
1940 Ödül bu sene kimseye verilmemiş, para da ana havuza ve ödül özel havuzuna aktarılmıştır
1941 Ödül bu sene kimseye verilmemiş, para da ana havuza ve ödül özel havuzuna aktarılmıştır
1942 Ödül bu sene kimseye verilmemiş, para da ana havuza ve ödül özel havuzuna aktarılmıştır
1943 George de Hevesy
1944 Otto Hahn
1945 Artturi Virtanen
1946 James B. Sumner, John H. Northrop, Wendell M. Stanley
1947 Sir Robert Robinson
1948 Arne Wilhelm Kaurin Tiselius
1949 William F. Giauque
1950 Otto Diels, Kurt Alder
1951 Max Theiler
1952 Edwin M. McMillan, Glenn T. Seaborg
1953 Hermann Staudinger
1954 Linus Pauling
1955 Vincent du Vigneaud
1956 Sir Cyril Hinshelwood, Nikolay Semenov
1957 Lord Todd
1958 Frederick Sanger
1959 Jaroslav Heyrovsky
1960 Willard F. Libby
1961 Melvin Calvin
1962 Max F. Perutz, John C. Kendrew
1963 Karl Ziegler, Giulio Natta
1964 Dorothy Crowfoot Hodgkin
1965 Robert B. Woodward
1966 Robert S. Mulliken
1967 Manfred Eigen, Ronald G.W. Norrish, George Porter
1968 Lars Onsager
1969 Derek Barton, Odd Hassel
1970 Luis Leloir
1971 Gerhard Herzberg
1972 Christian Anfinsen, Stanford Moore, William H. Stein
1973 Ernst Otto Fischer, Geoffrey Wilkinson
1974 Paul J. Flory
1975 John Cornforth, Vladimir Prelog
1976 William Lipscomb
1977 Ilya Prigogine
1978 Peter Mitchell
1979 Herbert C. Brown, Georg Wittig
1980 Paul Berg, Walter Gilbert, Frederick Sanger
1981 Kenichi Fukui, Roald Hoffmann
1982 Aaron Klug
1983 Henry Taube
1984 Bruce Merrifield
1985 Herbert A. Hauptman, Jerome Karle
1986 Dudley R. Herschbach, Yuan T. Lee, John C. Polanyi
1987 Donald J. Cram, Jean-Marie Lehn, Charles J. Pedersen
1988 Johann Deisenhofer, Robert Huber, Hartmut Michel
1989 Sidney Altman, Thomas R. Cech
1990 Elias James Corey
1991 Richard R. Ernst
1992 Rudolph A. Marcus
1993 Kary B. Mullis, Michael Smith
1994 George A. Olah
1995 Paul J. Crutzen, Mario J. Molina, F. Sherwood Rowland
1996 Robert F. Curl Jr., Sir Harold Kroto, Richard E. Smalley
1997 Paul D. Boyer, John E. Walker, Jens C. Skou
1998 Walter Kohn, John Pople
1999 Ahmed Zewail
2000 Alan Heeger, Alan G. MacDiarmid, Hideki Shirakawa
2001 William S. Knowles, Ryoji Noyori, K. Barry Sharpless
2002 John B. Fenn, Koichi Tanaka, Kurt Wüthrich
2003 Peter Agre, Roderick MacKinnon
2004 Aaron Ciechanover, Avram Hershko, Irwin Rose
2005 Robert Grubbs, Richard Schrock, Yves Chauvin
2006 Roger D. Kornberg
2007 Gerhard Ertl
2008 Osamu Shimomura, Martin Chalfie, Roger Y. Tsien
2009 Venkatraman Ramakrishnan, Thomas A. Steitz, Ada E. Yonath
2010 Richard F. Heck, Ei-Ichi Negishi, Akira Suzuki

Nobel Kimya Ödülü 1901-2010
Bu yazıyı değerlendirin..

Fikrinizi belirtmek ister misiniz?